Basiskennis
Ghreline: het hongerhormoon als peptide, zijn receptor en de stoffen die het nabootsen
Ghreline is een peptidehormoon van 28 aminozuren dat vooral in de maag wordt gemaakt. Het wekt eetlust op, zet de hypofyse aan tot het afgeven van groeihormoon en werkt alleen als er een vetzuur aan het derde aminozuur hangt. Op deze pagina lees je hoe het molecuul is opgebouwd, welke voorloper het deelt met obestatine, welk enzym het vetzuur aanbrengt, op welke receptor het werkt, hoe het verschilt van leptine en hoe toezichthouders de geneesmiddelen en onderzoeksstoffen indelen die op dezelfde receptor aangrijpen. Alle gegevens komen uit UniProt, PubChem, MeSH, PubMed, Drugs@FDA of de lijst van het Wereldantidopingagentschap.
Wat ghreline is
Ghreline hoort bij de peptidehormonen. MeSH, de trefwoordenlijst van de Amerikaanse National Library of Medicine, omschrijft het als een geacyleerd, orexigeen – dat wil zeggen eetlustopwekkend – peptide van 28 aminozuren dat bindt aan de receptoren voor groeihormoonsecretagogen, en vermeldt dat het bij volwassenen vooral uit de maag komt. Kojima en collega's beschreven het in 1999 in Nature als een geacyleerd peptide uit de maag dat groeihormoon vrijmaakt.
UniProt noemt drie functies: ghreline is de ligand van de groeihormoonsecretagogenreceptor, het laat de hypofyse groeihormoon afgeven, en het stimuleert eetlust, vetopslag en de aanmaak van maagzuur. Alle vormen komen in het bloed voor; wordt de maag verwijderd, dan nemen andere weefsels een deel van de aanmaak over.
Het rijpe menselijke peptide heeft de volgorde GSSFLSPEHQRVQQRKESKKPPAKLQPR. PubChem geeft voor de geacyleerde vorm de brutoformule C149H249N47O42 en een molmassa van 3.370,9 (CID 16133832).
Eén voorloper, twee peptiden: ghreline en obestatine
Ghreline wordt geknipt uit een voorloper van 117 aminozuren, die MeSH ook motiline-verwant peptide noemt. UniProt deelt die als volgt in (posities in de voorloper):
- Signaalpeptide (1-23, 23 aminozuren) – leidt de keten naar de secretieroute en wordt daarna afgesplitst.
- Ghreline-28 (24-51, 28 aminozuren) – de hoofdvorm; het derde aminozuur, een serine, draagt een vetzuur.
- Ghreline-27 (24-50, 27 aminozuren) – een kortere vorm die ook in het bloed voorkomt.
- Propeptiden (52-75 en 99-117) – worden verwijderd; er is geen eigen hormoon aan toegekend.
- Obestatine (76-98, 23 aminozuren) – een tweede peptide uit dezelfde voorloper, met een leucine-amide aan het eind. Een artikel in Science beschreef het in 2005 als tegenspeler van het effect van ghreline op de voedselinname; UniProt neemt die eetlustremmende rol alleen op als afgeleid uit gelijkenis, niet als rechtstreeks bij de mens aangetoond. Bronnen: UniProt Q9UBU3; MeSH D054439; PubMed 16284174. Geraadpleegd op 3 november 2026.
Het vetzuur dat ghreline aanzet
Ghreline is een buitenbeentje onder de peptidehormonen: het derde aminozuur, een serine, draagt een vetzuur. Meestal is dat een octanoylgroep van acht koolstofatomen; er bestaan ook hexanoyl- (zes) en decanoylvormen (tien), en UniProt meldt kleine hoeveelheden acetyl- en butyrylvormen. Het enzym dat het vetzuur aanbrengt is ghreline-O-acyltransferase (GOAT), een membraanenzym van 435 aminozuren, gecodeerd door het gen MBOAT4, dat vooral in de maag voorkomt en in 2008 werd beschreven.
Volgens UniProt is deze acylering onmisbaar om de receptor te activeren. Ghreline zonder vetzuur heet des-acyl-ghreline. Hoe synthetische peptiden worden gemaakt, lees je op onze pagina over peptideproductie. Bronnen: UniProt Q9UBU3 en Q96T53; PubMed 18443287. Geraadpleegd op 3 november 2026.
De ghrelinereceptor GHS-R1a
Ghreline werkt op de groeihormoonsecretagogenreceptor type 1, een G-eiwitgekoppelde receptor van 366 aminozuren die UniProt in de hypofyse en de hypothalamus plaatst. Na binding geeft de receptor zijn signaal door via Gq-eiwitten; volgens UniProt stimuleert activering de eetlust en bevordert ze de afgifte van groeihormoon.
De receptor was eerder bekend dan zijn hormoon. Synthetische groeihormoonvrijmakende peptiden (GHRP's) zoals GHRP-6 bonden er al aan en gaven hem zijn naam; ghreline werd pas daarna gevonden als natuurlijke ligand. Daarom staat ghreline ook centraal op onze pagina over groeihormoonpeptiden, naast GHRH en somatostatine. Bron: UniProt Q92847. Geraadpleegd op 3 november 2026.
Geneesmiddelen en onderzoeksstoffen die op de ghrelinereceptor werken
Er zijn verschillende moleculen ontwikkeld om de ghrelinereceptor te activeren, en de meeste zijn geen peptiden. In de Verenigde Staten is vandaag geen ghreline-geneesmiddel goedgekeurd: een zoekopdracht in Drugs@FDA op 3 november 2026 leverde geen dossier op voor ghreline, de internationale generieke naam lenomoreline, anamoreline of relamoreline.
- Anamoreline – klein molecuul (C31H42N6O3, 546,7). In Japan op 11 december 2020 goedgekeurd tegen cachexie bij vier soorten kanker, in Europa niet goedgekeurd; geen dossier in Drugs@FDA. Genoemd in WADA-klasse S2.2.4.
- Macimoreline (Macrilen) – klein molecuul (C26H30N6O3, 474,6). In 2017 door de FDA goedgekeurd voor de diagnose van groeihormoontekort bij volwassenen, inmiddels als stopgezet vermeld. Genoemd in S2.2.4.
- Relamoreline – synthetische agonist (C43H50N8O5S, 791,0). Geen dossier in Drugs@FDA. Niet bij naam genoemd in S2.2.4; de klasse is niet beperkt tot de genoemde voorbeelden.
- Ipamoreline, GHRP-2, GHRP-6, hexareline – peptiden van vijf of zes aminozuren, zonder FDA-goedkeuring. Genoemd in S2.2.4.
- Klasse S2.2.4 van de WADA-dopinglijst 2026 noemt lenomoreline (ghreline) zelf bij de groeihormoonsecretagogen, samen met anamoreline, capromoreline, ibutamoren (MK-677), ipamoreline, macimoreline en tabimoreline, en vermeldt de GHRP's ernaast. Ze zijn altijd verboden, binnen en buiten wedstrijden. Bronnen: PubChem CID 9828911, 9804938, 44251769; PubMed 33382205; Drugs@FDA NDA205598 en openFDA-zoekopdrachten van 3 november 2026; WADA-dopinglijst 2026 (Trb. 2026, 25). Geraadpleegd op 2 en 3 november 2026.
Peptiden voor de ghrelinereceptor die voor onderzoek worden verkocht
De vier GHRP's worden verkocht als onderzoekspeptiden. Geen ervan is door de FDA goedgekeurd, en een product met de vermelding ‘alleen voor onderzoek’ is gelabeld als niet bestemd voor gebruik bij mensen. Onze pagina over research peptides legt die vermelding uit; elke gids beschrijft de identiteit, onderzoeksgeschiedenis en regelgevende status van één stof.
Medibact maakt en verkoopt geen peptiden. Wij leveren bacteriostatisch water van USP-kwaliteit, gemaakt in de VS, uitsluitend voor onderzoek, en publiceren naslagmateriaal zoals deze pagina.
Ghreline en leptine vergeleken
| Ghreline | Leptine | |
|---|---|---|
| Grootte | 28 aminozuren (ongeveer 3,4 kDa) | 146 aminozuren na afsplitsing van het signaalpeptide |
| Belangrijkste bron | Maag | Vetweefsel |
| Receptor | GHS-R1a (groeihormoonsecretagogenreceptor) | LEPR (leptinereceptor) |
| Effect op voedselinname volgens UniProt | Verhoogt die | Verlaagt die |
| Andere rol | Laat de hypofyse groeihormoon afgeven | Regelt de energiebalans via de hypothalamus |
| Peptide of eiwit? | Een peptide | Zo groot als een eiwit, al heten beide hormonen |
Bronnen: UniProt Q9UBU3, Q92847 en P41159 (leptine, 167 aminozuren inclusief een signaalpeptide van 21); PubChem CID 16133832. Geraadpleegd op 3 november 2026.
Wat is ghreline?
Ghreline is een peptidehormoon van 28 aminozuren dat vooral in de maag wordt gemaakt. MeSH omschrijft het als een geacyleerd, eetlustopwekkend peptide dat bindt aan de groeihormoonsecretagogenreceptor. Volgens UniProt laat het de hypofyse groeihormoon afgeven en verhoogt het eetlust en voedselinname; daarom heet het vaak het hongerhormoon.
Is ghreline een peptide of een eiwit?
Een peptide. Rijp ghreline is één keten van 28 aminozuren (GSSFLSPEHQRVQQRKESKKPPAKLQPR); PubChem geeft de geacyleerde menselijke vorm een molmassa van 3.370,9. Het wordt geknipt uit een voorloper van 117 aminozuren waaruit ook een tweede peptide ontstaat, obestatine.
Waarom draagt ghreline een vetzuur?
Omdat het zonder vetzuur zijn receptor niet kan aanzetten. Het enzym ghreline-O-acyltransferase (GOAT, gen MBOAT4) koppelt een vetzuur van acht koolstofatomen, een octanoylgroep, aan de serine op positie 3; varianten met zes en tien koolstofatomen komen ook voor. Volgens UniProt is die acylering onmisbaar voor het activeren van de receptor. Ghreline zonder vetzuur heet des-acyl-ghreline.
Wat is het verschil tussen ghreline en leptine?
Ze sturen de eetlust in tegengestelde richting en komen uit verschillende weefsels. Ghreline is een peptide van 28 aminozuren uit de maag dat volgens UniProt de voedselinname verhoogt; leptine is een hormoon van 146 aminozuren, vooral uit vetweefsel, dat haar volgens UniProt verlaagt. Ook hun receptoren verschillen: GHS-R1a voor ghreline, de leptinereceptor LEPR voor leptine.
Wat is obestatine?
Obestatine is een peptide van 23 aminozuren dat uit dezelfde voorloper als ghreline wordt geknipt en eindigt op een leucine-amide. Het werd in 2005 in Science beschreven als tegenspeler van het effect van ghreline op de voedselinname. UniProt neemt die eetlustremmende rol op als afgeleid uit gelijkenis, niet als rechtstreeks bij de mens aangetoond.
Wat heeft ghreline met groeihormoon te maken?
Ghreline is de natuurlijke ligand van de groeihormoonsecretagogenreceptor in hypofyse en hypothalamus; door daaraan te binden komt groeihormoon vrij. Synthetische GHRP's zoals GHRP-6 bestonden al voordat ghreline in 1999 werd ontdekt, en daarom is de receptor naar hen genoemd. Onze pagina over groeihormoonpeptiden bespreekt beide groepen.
Bestaan er geneesmiddelen die werken zoals ghreline?
Ja, maar in de Verenigde Staten is vandaag geen ghreline-geneesmiddel goedgekeurd. Anamoreline, een klein molecuul dat via de mond wordt ingenomen, werd op 11 december 2020 in Japan goedgekeurd tegen cachexie bij vier soorten kanker, maar niet in Europa. Macimoreline (Macrilen), ook een klein molecuul, kreeg in 2017 FDA-goedkeuring voor de diagnose van groeihormoontekort bij volwassenen en staat nu als stopgezet vermeld. Een zoekopdracht in Drugs@FDA op 3 november 2026 vond niets voor ghreline, lenomoreline, anamoreline of relamoreline.
Is ghreline verboden in de sport?
Ja. Klasse S2.2.4 van de dopinglijst 2026 van het Wereldantidopingagentschap noemt lenomoreline (ghreline) en zijn nabootsers, waaronder anamoreline, ibutamoren (MK-677), ipamoreline en macimoreline, samen met de GHRP's, en verbiedt ze altijd.
Is dit medisch advies?
Nee. Deze pagina legt uit wat ghreline is, op basis van openbare wetenschappelijke en regelgevende bronnen. Ze geeft geen voedingsadvies, dosis, schema of protocol, en peptiden die voor onderzoek worden verkocht zijn gelabeld als alleen voor onderzoek en niet voor gebruik bij mensen. Medibact levert bacteriostatisch water van USP-kwaliteit, gemaakt in de VS, en is niet verbonden aan een fabrikant van de genoemde producten.
Uitsluitend ter informatie — geen medisch advies. Deze pagina vat informatie samen uit gepubliceerd onderzoek en uit de vakdiscussie, voor educatieve doeleinden. Ze is geen medisch advies en geen aanbeveling om welke stof dan ook te gebruiken. Genoemde hoeveelheden, schema’s of combinaties zijn voorbeelden van wat is gerapporteerd, geen instructies voor u. Veel van de hier beschreven peptiden zijn onderzoeksstoffen die voor de besproken toepassingen niet zijn geregistreerd, en hun status verschilt per land. Effecten, risico’s en juridische status variëren, net als individuele omstandigheden en resultaten. Raadpleeg een gekwalificeerde, bevoegde zorgverlener voordat u een beslissing neemt. Gebruik deze inhoud niet om uzelf te diagnosticeren, te behandelen of te doseren.