Basiskennis
Thymosine: de peptiden van de thymus, thymosine alfa-1 en thymosine bèta-4 vergeleken, en wat de registers van de autoriteiten laten zien
Thymosine is een naam die al sinds ten minste 1966 wordt gebruikt voor een factor uit de thymus (de zwezerik) die de vorming van lymfocyten stimuleert. Tegenwoordig dekt de naam twee aparte families van kleine eiwitten: de alfa-thymosinen (thymosine alfa-1, 28 aminozuren) en de bèta-thymosinen (thymosine bèta-4, 43 aminozuren). Deze pagina laat zien waar de naam vandaan komt, welke eiwitten hem dragen, waarin thymosine alfa-1 en thymosine bèta-4 verschillen, hoe TB-500 zich tot thymosine bèta-4 verhoudt en wat er in de registers van de autoriteiten staat. Alle gegevens komen uit UniProt, PubChem, MeSH, PubMed of de databanken van de autoriteiten zelf.
Wat thymosine is
MeSH, de trefwoordenlijst van de Amerikaanse National Library of Medicine, omschrijft thymosine als een familie van hittebestendige polypeptidehormonen die door de thymus worden afgegeven. Als biologische werkingen noemt MeSH de vorming van lymfocyten, het herstel van de immuuncompetentie en een sterkere uiting van de kenmerken en functies van T-cellen. De thymus zelf is volgens MeSH een primair lymfoïde orgaan in de borstholte dat vroeg in het leven nodig is voor de normale ontwikkeling van de afweer; rond de puberteit begint het te krimpen en wordt een groot deel van het weefsel door vet vervangen. MeSH rekent de thymosinen tot de peptidehormonen.
De naam gaat ten minste terug tot 1966. PubMed vermeldt uit dat jaar een artikel van Goldstein, Slater en White in de Proceedings of the National Academy of Sciences met de titel ‘Preparation, assay, and partial purification of a thymic lymphocytopoietic factor (thymosin)’ (PMID 5230175). PubMed heeft bij die vermelding geen samenvatting; daarom citeren we alleen de titel. Het latere onderzoek ging uit van een preparaat dat thymosinefractie 5 heet en dat MeSH een ruw thymusextract noemt.
Daarna werden uit kalfsthymus afzonderlijke peptiden geïsoleerd. In 1977 publiceerden Goldstein en collega’s de aminozuurvolgorde van thymosine alfa-1: een hittebestendig, sterk zuur molecuul van 28 aminozuren en een van de peptiden in fractie 5 die mogelijk een rol spelen bij de regulatie, differentiatie en functie van T-cellen; het artikel stelde ook een naamgeving voor de familie voor (PMID 265536). In 1981 volgde de volgorde van thymosine bèta-4 van het rund: 43 aminozuren, met een acetylgroep die het begin van de keten afsluit (PMID 6940133). Bronnen: MeSH D013947, D013950 en D000077596; PubMed zoals vermeld. Geraadpleegd op 11 november 2026.
De thymosinefamilie: alfa- en bèta-thymosinen
De menselijke eiwitten die de naam nu dragen, vallen in twee groepen die UniProt bij verschillende families indeelt. De lijst noemt de belangrijkste, telkens met de lengte van de rijpe keten:
- Prothymosine alfa (gen PTMA, UniProt P06454, 111 aminozuren) – het eiwit waaruit thymosine alfa-1 voortkomt. UniProt plaatst het in de celkern en vermeldt dat het mogelijk de afweerfunctie beïnvloedt door weerstand te geven tegen bepaalde opportunistische infecties.
- Thymosine alfa-1 (PTMA, posities 2–29, 28 aminozuren) – SDAAVDTSSEITTKDLKEKKEVVEEAEN, met een acetylgroep op het eerste serine. De synthetische vorm heeft de internationale stofnaam thymalfasine.
- Parathymosine (gen PTMS, P20962, 101 aminozuren) – dezelfde familie als prothymosine alfa. Volgens UniProt beïnvloedt het mogelijk de afweerfunctie door het effect van prothymosine alfa te blokkeren.
- Thymosine bèta-4 (gen TMSB4X, P62328, 43 aminozuren) – bindt losse actinemoleculen en remt zo de opbouw van actinedraden. De eerste vier aminozuren komen ook vrij als een apart klein peptide, AcSDKP.
- Thymosine bèta-10 (gen TMSB10, P63313, 43 aminozuren) – nauw verwant aan thymosine bèta-4; UniProt kent het op grond van gelijkenis dezelfde actinebindende rol toe.
- Thymosine bèta-15A (gen TMSB15A, P0CG34, 44 aminozuren) – nog een actinebindend lid van de bèta-familie; UniProt beschrijft de expressie als specifiek voor neuroblastoom.
- Een opmerking bij de lengtes: UniProt telt het startmethionine mee en geeft daarom 44 aminozuren voor thymosine bèta-4 en thymosine bèta-10, 45 voor thymosine bèta-15A en 102 voor parathymosine; dat methionine wordt verwijderd, zodat de hier genoemde ketens overblijven. Prothymosine alfa staat met zijn volledige 111 aminozuren in de lijst; het startmethionine wordt bij een deel van de moleculen verwijderd. De lijst is niet volledig: UniProt bevat in beide families nog meer vermeldingen. Bronnen: UniProt P06454, P20962, P62328, P63313 en P0CG34. Geraadpleegd op 11 november 2026.
Twee artikelen die het beeld veranderden
In 1984 isoleerden Haritos, Goodall en Horecker uit rattenthymus een eiwit van ongeveer 112 aminozuren dat begint met de volgorde van thymosine alfa-1, en noemden het prothymosine alfa. Peptiden die met thymosine alfa-1 zelf overeenkomen, vonden ze in hun extracten niet. Ze concludeerden dat prothymosine alfa het natuurlijke eiwit lijkt te zijn waaruit thymosine alfa-1 en andere fragmenten ontstaan tijdens de bereiding van fractie 5 (PMID 6583693).
In 1991 toonden Safer, Elzinga en Nachmias aan dat een peptide dat in rustende menselijke bloedplaatjes een groot deel van het niet tot draden gebonden actine vasthoudt, niet te onderscheiden is van thymosine bèta-4. Ze beschreven thymosine bèta-4 als een peptide dat eerst uit kalfsthymus was geïsoleerd en voor een thymushormoon werd gehouden, en leidden uit de brede verspreiding en de hoge concentratie in cellen af dat het in veel celtypen een belangrijke rol speelt bij het regelen van de actineopbouw (PMID 1999398).
Thymosine bèta-4 bevat nog een tweede, kleiner peptide. UniProt vermeldt dat de eerste vier aminozuren vrijkomen als AcSDKP, dat daar wordt beschreven als een krachtige remmer van de differentiatie van stamcellen uit het beenmerg, en dat dit fragment wordt geïnactiveerd door het angiotensineconverterend enzym (ACE). PubChem vermeldt AcSDKP onder de naam goralatide, met een molecuulgewicht van 487,5 (CID 65938). Bronnen: UniProt P06454 en P62328; PubChem CID 65938; PubMed 6583693 en 1999398. Geraadpleegd op 11 november 2026.
Thymosine bèta-4 en TB-500 zijn niet hetzelfde
TB-500 is de naam voor een synthetisch peptide van zeven aminozuren, LKKTETQ, met een acetylgroep. In de UniProt-volgorde van thymosine bèta-4 ligt dat stuk op de posities 17 tot en met 23 van de keten van 43 aminozuren. Het eiwit heeft volgens PubChem een molecuulgewicht van 4.963; een fragment van zeven aminozuren is daar maar een klein deel van. Dat verschil telt bij het lezen van de literatuur: PubMed vermeldt onder thymosine bèta-4 klinische onderzoeken, bijvoorbeeld een in 2022 gepubliceerd fase III-onderzoek met oogdruppels met thymosine bèta-4 bij neurotrofe keratopathie (PMID 36613994, alleen met de titel geciteerd); dat onderzoek ging over het eiwit, niet over het fragment. Onze gids over TB-500 volgt dat onderscheid door alle gegevens heen. Bronnen: UniProt P62328 (volgorde); PubChem CID 16132341; PubMed 36613994. Geraadpleegd op 11 november 2026.
Thymosine in de registers van de autoriteiten
Geen enkele thymosine is een door de Amerikaanse geneesmiddelenautoriteit FDA goedgekeurd geneesmiddel. Een zoekopdracht op werkzame stof in Drugs@FDA leverde op 11 november 2026 geen product op voor thymalfasine, timbetasine of een stof met het woord thymosin in de naam, en ook niet onder de merknaam Zadaxin; dezelfde zoekvorm geeft wel de vermelding van pentagastrine, die we als controle gebruikten. MeSH vermeldt dat thymalfasine, de synthetische vorm van thymosine alfa-1, alleen of samen met interferon wordt gebruikt als immunomodulator bij chronische hepatitis B en hepatitis C; bij die omschrijving hoort geen door de FDA goedgekeurd product. De lijst vat samen wat onze gidsen per stof vastleggen, telkens met de datum waarop de bron is gelezen:
- Thymosine alfa-1 (thymalfasine) – Verenigde Staten: geen goedgekeurd product; de adviescommissie voor bereidingen van de FDA stemde op 4 december 2024 met 4 tegen 17 tegen opname op de lijst van stoffen waarmee apotheken mogen bereiden. Europa: het Italiaanse geneesmiddelenagentschap AIFA vermeldt Zadaxin (thymosine alfa-1) als toegelaten en alleen op recept, met een verpakking die in mei 1996 is toegelaten; in de geneesmiddelengegevens van het EMA staat geen EU-brede vergunning (gelezen op 20 oktober 2026). Een Nederlandse of Belgische vergunning hebben we niet nagezocht.
- Thymosine bèta-4 (timbetasine) – Verenigde Staten: geen goedgekeurd product (zoekopdracht van 11 november 2026). De dopinglijst 2026 van het Wereldantidopingagentschap WADA noemt in sectie S2.3 thymosine bèta-4 en zijn derivaten, waaronder TB-500 (gelezen op 20 oktober 2026).
- TB-500 (het fragment) – Verenigde Staten: geen goedgekeurd product. Het staat in bijlage A van het concept-tijdelijk beleid van het Amerikaanse ministerie van Volksgezondheid (HHS) over apotheekbereidingen van 30 oktober 2026; dat is geen goedkeuring door de FDA. Als derivaat van thymosine bèta-4 valt het onder dezelfde WADA-vermelding.
- De volledige, gedateerde tabellen voor de Verenigde Staten, de Europese Unie, het Verenigd Koninkrijk en Australië staan in onze gidsen over thymosine alfa-1 en TB-500; de regels daarachter staan op onze pagina over de legaliteit van peptiden. Bronnen: Drugs@FDA via openFDA, gezocht op werkzame stof en merknaam (gegevens bijgewerkt op 10 november 2026); MeSH D000077596; verslag van de FDA-adviescommissie van 4 december 2024; geneesmiddelendatabank van AIFA; geneesmiddelengegevens van het EMA; WADA-dopinglijst 2026; HHS-concept van 30 oktober 2026. Doseringen nemen we bewust niet over.
- Medibact maakt en verkoopt geen peptiden. Wij leveren bacteriostatisch water van USP-kwaliteit, gemaakt in de VS, uitsluitend voor onderzoek, en publiceren naslagmateriaal zoals deze pagina.
Thymosine alfa-1 en thymosine bèta-4 vergeleken
| Kenmerk | Thymosine alfa-1 | Thymosine bèta-4 |
|---|---|---|
| Lengte | 28 aminozuren | 43 aminozuren |
| Molecuulformule en molecuulgewicht (PubChem) | C129H215N33O55; 3.108,3 | C212H350N56O78S; 4.963 |
| Herkomst | De eerste 28 aminozuren van prothymosine alfa, een eiwit van 111 aminozuren uit de celkern | Een eigen gen, TMSB4X; alleen het startmethionine wordt verwijderd |
| Eiwitfamilie volgens UniProt | Pro-/parathymosinefamilie | Thymosine-bètafamilie |
| Rol volgens de bronnen | MeSH: gebruikt als immunomodulator. Artikel uit 1977: een van de peptiden in fractie 5 die mogelijk een rol spelen bij de regulatie van T-cellen | UniProt: ordent het celskelet door losse actinemoleculen te binden en vast te houden |
| Internationale stofnaam van de geneesmiddelvorm | Thymalfasine | Timbetasine |
| Onderzoeksstof die ervan is afgeleid | Thymosine alfa-1 zelf | TB-500, een fragment van zeven aminozuren, niet het hele eiwit |
De twee bekendste thymosinen delen een naam en een uitgangsmateriaal, geen bouw. Bronnen: UniProt P06454 en P62328; MeSH D000077596 en D000099201; PubChem CID 16130571 en 16132341; PubMed 265536. Geraadpleegd op 11 november 2026.
Wat is thymosine?
Thymosine is een naam die al sinds ten minste 1966 wordt gebruikt voor een factor uit de thymus die de vorming van lymfocyten stimuleert. MeSH omschrijft thymosine als een familie van hittebestendige polypeptidehormonen die door de thymus worden afgegeven. Tegenwoordig dekt de naam twee aparte eiwitfamilies: de alfa-thymosinen, zoals thymosine alfa-1 met 28 aminozuren, en de bèta-thymosinen, zoals thymosine bèta-4 met 43 aminozuren.
Wat is de functie van thymosine?
Dat hangt af van welke thymosine wordt bedoeld. MeSH noemt als werkingen van de familie de vorming van lymfocyten, het herstel van de immuuncompetentie en een sterkere uiting van de kenmerken en functies van T-cellen. Voor thymosine bèta-4 beschrijft UniProt een andere taak: het ordent het celskelet door losse actinemoleculen te binden en de opbouw van actinedraden te remmen.
Waar wordt thymosine gemaakt?
De eerste thymosinen zijn uit kalfsthymus geïsoleerd, en MeSH beschrijft ze als hormonen die de thymus afgeeft. Later onderzoek vond ze ook elders: een artikel uit 1991 liet zien dat een actinebindend peptide uit menselijke bloedplaatjes identiek is aan thymosine bèta-4 en noemde de verspreiding ervan breed; UniProt plaatst prothymosine alfa, het eiwit waaruit thymosine alfa-1 voortkomt, in de celkern.
Wat is het verschil tussen thymosine alfa-1 en thymosine bèta-4?
Ze delen een naam en een geschiedenis, geen bouw. Thymosine alfa-1 telt 28 aminozuren en is het begin van een groter eiwit uit de celkern, prothymosine alfa; MeSH beschrijft het gebruik als immunomodulator. Thymosine bèta-4 telt 43 aminozuren, komt van een eigen gen en bindt actine in cellen. UniProt deelt ze bij verschillende eiwitfamilies in.
Wat is thymosinefractie 5?
Een gedeeltelijk gezuiverd extract van kalfsthymus. MeSH noemt thymosinefractie 5 een ruw thymusextract, en het artikel uit 1977 dat de volgorde van thymosine alfa-1 publiceerde, beschrijft dat peptide als een van de peptiden in fractie 5. Van thymosine bèta-4 werd de volgorde in 1981 bepaald, uit hetzelfde uitgangsmateriaal.
Is thymosine alfa-1 goedgekeurd?
In de Verenigde Staten niet: een zoekopdracht op werkzame stof en merknaam in Drugs@FDA leverde op 11 november 2026 geen goedgekeurd product op voor thymalfasine, de internationale stofnaam van thymosine alfa-1. In Italië is er wel een nationale vergunning; het geneesmiddelenagentschap AIFA vermeldt Zadaxin als toegelaten en alleen op recept. In de gegevens van het EMA staat geen EU-brede vergunning. Onze gids over thymosine alfa-1 zet de stand per regio uiteen.
Is TB-500 hetzelfde als thymosine bèta-4?
Nee. Thymosine bèta-4 is een eiwit van 43 aminozuren met volgens PubChem een molecuulgewicht van 4.963. TB-500 is de naam voor een synthetisch fragment van zeven aminozuren, LKKTETQ met een acetylgroep, dat overeenkomt met de posities 17 tot en met 23 van het eiwit. Het op deze pagina aangehaalde oogdruppelonderzoek uit 2022 ging over het eiwit, niet over het fragment; onze gids over TB-500 gaat daar verder op in.
Is thymosine een hormoon?
MeSH rekent de thymosinen tot de polypeptidehormonen van de thymus, en zo zijn ze ook eerst beschreven. Later onderzoek maakt dat etiket minder eenvoudig: een artikel uit 1984 stelde vast dat thymosine alfa-1 het begin is van een groter eiwit, prothymosine alfa, en concludeerde dat het daaruit lijkt te ontstaan tijdens de bereiding van het thymusextract; een artikel uit 1991 herkende thymosine bèta-4 als een actinebindend peptide binnen in cellen.
Is thymosine verboden in de sport?
Thymosine bèta-4 wel. De dopinglijst 2026 van het Wereldantidopingagentschap noemt in sectie S2.3 thymosine bèta-4 en zijn derivaten, met TB-500 als voorbeeld. Thymosine alfa-1 staat niet op de lijst. Dit geeft de lijst weer zoals gelezen op 20 oktober 2026; sporters moeten de actuele lijst en de regels van hun eigen bond raadplegen.
Is dit medisch advies?
Nee. Deze pagina legt aan de hand van openbare wetenschappelijke en officiële bronnen uit wat de thymosinen zijn. Ze geeft geen dosis, schema of aanbeveling en belooft geen baat; wie een geneesmiddel overweegt, volgt de eigen arts en de bijsluiter. Peptiden die voor onderzoek worden verkocht, zijn gelabeld als uitsluitend voor onderzoek en niet voor gebruik bij mensen. Medibact levert bacteriostatisch water van USP-kwaliteit, gemaakt in de VS, en is niet verbonden aan een fabrikant van de hier genoemde producten.
Uitsluitend ter informatie — geen medisch advies. Deze pagina vat informatie samen uit gepubliceerd onderzoek en uit de vakdiscussie, voor educatieve doeleinden. Ze is geen medisch advies en geen aanbeveling om welke stof dan ook te gebruiken. Genoemde hoeveelheden, schema’s of combinaties zijn voorbeelden van wat is gerapporteerd, geen instructies voor u. Veel van de hier beschreven peptiden zijn onderzoeksstoffen die voor de besproken toepassingen niet zijn geregistreerd, en hun status verschilt per land. Effecten, risico’s en juridische status variëren, net als individuele omstandigheden en resultaten. Raadpleeg een gekwalificeerde, bevoegde zorgverlener voordat u een beslissing neemt. Gebruik deze inhoud niet om uzelf te diagnosticeren, te behandelen of te doseren.