Bacteriostatisch water: samenstelling, etikettering en gebruik in onderzoek
Bacteriostatisch water — online meestal BAC water genoemd — is water voor injectie met benzylalcohol als conserveermiddel, 0,9% (9 mg/ml) volgens de USP-monografie. Het praktische verschil met steriel water zit niet in de toestand bij het afvullen, maar in wat er gebeurt na de eerste aanprikking van de stop — en daarvan hangt af hoe vaak een flacon te gebruiken is. Deze pagina behandelt de samenstelling, de vermeldingen op het etiket en het onderscheid met verwante producten. Uitsluitend voor onderzoeks- en informatiedoeleinden.
Wat er precies in zit
De samenstelling is bewust eenvoudig: water voor injectie en benzylalcohol. De benzylalcohol is geen werkzame stof maar een antimicrobieel conserveermiddel. Het remt de groei van bacteriën die bij het aanprikken van de stop kunnen binnendringen — vandaar de term bacteriostatisch: groeiremmend, niet dodend. Een bactericide product zou aanwezige kiemen doden; een bacteriostatisch product houdt hun vermenigvuldiging tegen.
Dat onderscheid is de bestaansreden van de hele categorie. Zonder conserveermiddel is een aangeprikte flacon niet langer beschermd, en daarom is steriel water voor injectie geëtiketteerd als flacon voor eenmalig gebruik. Met conserveermiddel wordt dezelfde flacon een multidosisflacon.
Drie producten die geregeld worden verward
- Bacteriostatisch water — water plus benzylalcohol 0,9%. Geen zout. Meerdere onttrekkingen mogelijk.
- Fysiologische zoutoplossing — water plus 0,9% natriumchloride. In de gewone vorm zonder conserveermiddel, dus voor eenmalige onttrekking.
- Bacteriostatische natriumchlorideoplossing — bevat beide: natriumchloride én benzylalcohol.
Dat op twee van deze etiketten “0,9%” staat, is de eigenlijke bron van de verwarring. Het getal slaat de ene keer op benzylalcohol en de andere keer op natriumchloride — zelfde percentage, volstrekt andere stof.
Wat de etikettering uitdrukkelijk beperkt
Twee vermeldingen staan zo duidelijk op het etiket dat ze hier niet mogen ontbreken. Ten eerste de uitsluiting van pasgeborenen: preparaten met benzylalcohol mogen in die groep niet worden gebruikt, wegens bekende toxiciteit. Ten tweede de toniciteit — het product moet vóór intraveneuze toediening bij benadering isotoon worden gemaakt, en het etiket waarschuwt uitdrukkelijk dat toediening zonder opgeloste stof hemolyse kan veroorzaken.
Beide punten zijn eigenschappen van het product en zijn etikettering, geen handelingsinstructie van deze pagina. Welke vloeistof een bepaald protocol voorschrijft, bepalen dat protocol en de documentatie van de betreffende stof.
Beschikbaarheid buiten de Verenigde Staten
Voor de duidelijkheid, zodat deze pagina niemand op het verkeerde been zet: Medibact verkoopt bacteriostatisch water uitsluitend aan klanten in de Verenigde Staten. Er valt hier dus niets te bestellen, en deze pagina is bewust een informatiepagina en geen verkooppagina.
Wél internationaal beschikbaar is de digitale bibliotheek met peptidengidsen — vakinformatie per stof als download, zonder verzending en dus zonder landbeperking.
Veelgestelde vragen
Wat is bacteriostatisch water?
Bacteriostatisch water is water voor injectie waaraan benzylalcohol is toegevoegd als conserveermiddel — 0,9% (9 mg/ml) volgens de USP-monografie. Die toevoeging remt de groei van bacteriën in de flacon. Precies dat onderscheidt het van steriel water voor injectie: steriliteit beschrijft de toestand bij het afvullen, de bacteriostatische werking beschrijft wat er gebeurt nadat de rubberen stop voor het eerst is aangeprikt.
Wat betekent „BAC water”?
BAC water is de gangbare afkorting van bacteriostatisch water — de „BAC” komt van het Engelse bacteriostatic. Het gaat om hetzelfde product: water voor injectie met 0,9% benzylalcohol als conserveermiddel. Online wordt bijna altijd de afkorting gebruikt, op het etiket zelf niet; daar staat de volledige benaming volgens de USP-monografie.
Wat is het verschil tussen bacteriostatisch water en steriel water?
Het conserveermiddel, en daarmee het aantal keren dat u vloeistof uit de flacon kunt opzuigen. Steriel water voor injectie bevat geen conserveermiddel en is bedoeld als flacon voor eenmalig gebruik — na het aanprikken is de inhoud niet langer beschermd. Bacteriostatisch water wordt geleverd in een multidosisflacon: de benzylalcohol maakt gedurende een beperkte periode meerdere onttrekkingen uit dezelfde flacon mogelijk.
Is bacteriostatisch water hetzelfde als fysiologisch zout?
Nee, en dit is de meest voorkomende verwarring in deze categorie. Bacteriostatisch water bevat benzylalcohol en geen zout. Fysiologische zoutoplossing bevat 0,9% natriumchloride (9 mg/ml) en in de gewone vorm geen conserveermiddel. Hetzelfde percentage op beide etiketten verwijst naar volstrekt verschillende stoffen. Daarnaast bestaat er nog een derde product, bacteriostatische natriumchlorideoplossing, dat beide bevat.
Waarom staat er een waarschuwing over pasgeborenen op het etiket?
Vanwege de benzylalcohol. De USP-etikettering van Bacteriostatic Water for Injection vermeldt uitdrukkelijk dat het product niet bij pasgeborenen mag worden gebruikt. Preparaten met benzylalcohol zijn in die groep gecontra-indiceerd wegens bekende toxiciteit — dat is een eigenschap van het conserveermiddel, niet van het water.
Waarom moet het vóór intraveneus gebruik isotoon worden gemaakt?
Omdat zuiver water hypotoon is ten opzichte van bloed. De USP-etikettering geeft aan dat het product vóór gebruik bij benadering isotoon moet worden gemaakt en waarschuwt dat intraveneuze toediening zonder opgeloste stof hemolyse kan veroorzaken. In onderzoekscontexten levert de te reconstitueren verbinding doorgaans zelf de opgeloste stof.
Hoe lang is bacteriostatisch water houdbaar na het aanprikken?
De gebruikelijke vermelding op de etikettering van dit soort multidosisflacons is maximaal 28 dagen na de eerste aanprikking, onder de daar genoemde bewaaromstandigheden. Bepalend is altijd de etikettering van de betreffende flacon, niet een algemene vuistregel. De gedrukte vervaldatum geldt daarnaast voor de ongeopende flacon.
Hoe bewaart u bacteriostatisch water?
Bij gecontroleerde kamertemperatuur en beschermd tegen licht; niet invriezen, tenzij de etikettering anders aangeeft. Noteer de datum van de eerste aanprikking op de flacon — die is achteraf niet af te lezen en vormt het beginpunt van de gebruiksduur.
Kunt u zelf bacteriostatisch water maken?
Nee. De twee eigenschappen waar het om draait — steriliteit en een correct gedoseerde concentratie conserveermiddel — ontstaan door farmaceutische productie onder gecontroleerde omstandigheden en zijn daarbuiten niet te bereiken of te controleren. Koken levert geen steriliteit in farmaceutische zin op, en benzylalcohol is zonder analytische controle niet betrouwbaar te doseren.
Kan ik bacteriostatisch water kopen bij Medibact in Nederland of België?
Nee. Het bacteriostatisch water van Medibact wordt uitsluitend verkocht aan klanten in de Verenigde Staten. Deze pagina is daarom bewust opgezet als informatiepagina en niet als verkooppagina. Wat wél internationaal beschikbaar is, is de digitale bibliotheek met peptidengidsen — vakinformatie als download, zonder verzending en dus zonder landbeperking.
Is dit medisch advies?
Nee. Deze tekst is product- en etiketteringsinformatie voor onderzoeksdoeleinden. De tekst bevat geen medisch advies, geen doserings- of toedieningsinstructie en geen aanwijzing voor persoonlijk gebruik.
Uitsluitend ter informatie — geen medisch advies. Deze pagina vat informatie samen uit gepubliceerd onderzoek en uit de vakdiscussie, voor educatieve doeleinden. Ze is geen medisch advies en geen aanbeveling om welke stof dan ook te gebruiken. Genoemde hoeveelheden, schema’s of combinaties zijn voorbeelden van wat is gerapporteerd, geen instructies voor u. Veel van de hier beschreven peptiden zijn onderzoeksstoffen die voor de besproken toepassingen niet zijn geregistreerd, en hun status verschilt per land. Effecten, risico’s en juridische status variëren, net als individuele omstandigheden en resultaten. Raadpleeg een gekwalificeerde, bevoegde zorgverlener voordat u een beslissing neemt. Gebruik deze inhoud niet om uzelf te diagnosticeren, te behandelen of te doseren.